ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ਿਆ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਰਬੂਜਾ ਮੰਡੀ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ 1400 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਫਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਗੇਤੀ ਫਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਿਛੇਤੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਸਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 40 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੋਂ ਜੰਮੂ, ਦਿੱਲੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਚੈੰਨਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂੱਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਵਪਾਰੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਐਥੀਨੋਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਖਰਬੂਜਾ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖਰਬੂਜੇ ਵਿੱਚ ਟੀਡੀਐਸ 16 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂੱਜੇ ਬੀਜ ਵਿੱਚ 14 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਐਥੀਨੋਨ ਕਿਸਮ ਦਾ ਖਰਬੂਜਾ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਬਰਿੰਦਪੁਰ ਦਾ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਐਥੀਨੋਨ ਖਰਬੂਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਿਸਾਨ ਹੈ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ 10 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਐਥੀਨੋਨ ਕਿਸਮ ਅਤੇ 100 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਬੌਬੀ ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਫਸਲ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਾਦ ਵੀ ਘੱਟ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਖਰਚ ਬੀਜ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਇਸਨੂੰ ਮੰਡੀ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ। ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਰੇਟ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ 30 ਤੋਂ 35 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖਰਚ ਵਿੱਚ ਏਕੜ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਕਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਫਸਲ ਲਈ ਮੌਸਮ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਸਲ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ

ਕਿਸਾਨ ਫਰਵਰੀ ਵਿਚ ਆਲੂ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਪੁਟਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਮ ਖਰਬੂਜੇ ਦਾ ਬੀਜ 15 ਤੋਂ 20 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੱਲੋ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਥੀਨੋਨ ਦਾ ਬੀਜ 35 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਕਿੱਲੋ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪੈਦਾਵਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਡਿਮਾਂਡ ਹੈ।

ਵਪਾਰੀ ਕੱਚੀ ਫਸਲ ਦਾ ਹੀ ਠੇਕਾ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ

ਖਰਬੂਜੇ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਪਾਰੀ ਤਾਂ ਕੱਚੀ ਫਸਲ ਦਾ ਹੀ ਠੇਕਾ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਰਿਸਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਲੋਕਲ ਵੇਚਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਹ ਫਸਲ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕਰਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਹਲਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਲਈ ਖਰਬੂਜੇੇ ਦਾ 400 ਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਬਣਾਕੇ ਲਾਇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਖਰਬੂਜੇ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ 110 ਕਿੱਲੋ ਯੂਰਿਆ, 25 ਕਿੱਲੋ ਫਾਸਫੋਰਸ, 25 ਕਿੱਲੋ ਪੁਟਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਫਸਲ ਨੂੰ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਣੀ ਲਗਾਉਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਫਸਲ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 60 ਤੋਂ 80 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਤੁੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਸਲ ਉੱਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਭੂੰਡੀ, ਤੇਲਾ, ਫਲ ਦੀ ਮੱਖੀ, ਝੁਲਸ ਰੋਗ ਆਦਿ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ। ਇਸਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।